Rozbark w Bytomiu przykładem udanej rewitalizacji terenów pokopalnianych

Tereny po byłej KWK Rozbark w Bytomiu są dziś symbolem industrialnej transformacji miasta. W dawnych obiektach, które jeszcze na początku XXI wieku służyły górnikom, obecnie działają Teatr Rozbark oraz Centrum Sportów Wspinaczkowych i Siłowych.

W ramach wyjazdowego posiedzenia Komisji ds. Kultury Wymiaru Parlamentarnego Inicjatywy Środkowoeuropejskiej delegacja parlamentarzystów z kilkunastu europejskich krajów wizytowała wybrane obiekty województwa śląskiego, w tym zrewitalizowane tereny w Rozbarku.

– Rewitalizacja budynków i terenów po dawnej KWK „Rozbark” jest doskonałym przykładem, jak powinno wyglądać zagospodarowanie pokopalnianych obiektów – mówi prezydent Bytomia Mariusz Wołosz. – Na terenie dawnej kopalni funkcjonuje nie tylko Teatr Rozbark, ale również Centrum Sportów Wspinaczkowych i Siłowych, a kolejny obiekt – zabytkowy budynek dawnej dyrekcji zostanie również zrewitalizowany. To będzie następny obiekt, który zostanie przywrócony do życia mieszkańcom Rozbarku. Dzisiaj bytomianie mogą już w pełni korzystać z dawnej cechowni, gdzie działa Teatr Rozbark oraz budynku maszynowni „Bończyk”, który jest częścią Centrum Sportów Wspinaczkowych i Siłowych – podkreśla prezydent Mariusz Wołosz.

Miejsca związane z dawnym przemysłem po rewitalizacji

Celem spotkania, podczas którego poza Bytomiem delegaci odwiedzą także Tarnowskie Góry oraz Katowice będzie pokazanie jak w nowoczesne przestrzenie służące rozwojowi gospodarczemu oraz potrzebom społecznym regionu, zmieniają się dawne tereny poprzemysłowe. Inicjatorzy spotkania chcą pokazać, że nie tylko funkcje biznesowo-komercyjne są ważne. Istotne są również funkcje kulturalne, gdyż przynoszą one korzyści społeczne – poprawa jakości życia mieszkańców, rozwój oferty kulturalnej i edukacyjnej oraz tworzenie nowych przestrzeni publicznych sprzyjających integracji społecznej.

W poniedziałek 15 czerwca delegacja odwiedziła Centrum Sportów Wspinaczkowych i Siłowych Skarpa Bytom oraz Teatr Rozbark, które powstałe na trenach po KWK Rozbark. Z gośćmi spotkał się prezydent Mariusz Wołosz, który przedstawił jak przebiegała rewitalizacja terenów po dawnej bytomskiej kopalni, która zakończyła wydobycie węgla kamiennego w 2004 roku.

Uczestnicy wizyty studyjnej odwiedzą także Zabytkową Kopalnię Srebra w Tarnowskich Górach, budynek NOSPR oraz Muzeum Śląskie na terenach nieistniejącej KWK „Katowice” . W dalszej części zaplanowany został spacer po Nikiszowcu i wizyta w tamtejszym Oddziale Muzeum Historii Katowic.

Wizytę moderuje Tomasz Głogowski, przewodniczący Delegacji Sejmu i Senatu RP do Inicjatywy Środkowoeuropejskiej (IŚE) oraz Przewodniczący Komisji Kultury senator Piotr Masłowski, wiceprzewodniczący Delegacji Sejmu i Senatu RP do Inicjatywy Środkowoeuropejskiej.

Kopalnia z historią sięgającą drugiej połowy XIX wieku

Kopalnia Węgla Kamiennego „Rozbark”, dawnej „Heinitzgrube” została uruchomiona w 1863 roku. W 1864 roku rozpoczęło się drążenie dwóch nieistniejących już szybów dawnej kopalni, dzięki czemu już w 1868 roku ruszyło wydobycie węgla kamiennego w kopalni, której na część pierwszego pruskiego ministra górnictwa nadano w 1883 roku nazwę „Heinitzgrube”.

Obiekty dawnej Cechowni, maszynowni szybu „Bończyk”, mur oporowy oraz budynek administracyjny i dyrekcji powstawały na przełomie XIX i XX wieku. W 1886 roku powstał budynek administracyjny oraz mur oporowy od strony ul. Chorzowskiej, zaś w 1900 roku budynek dyrekcji przy ul. Tuwima.

W kolejnych latach powstały natomiast obiekty Cechowni – obecnie Teatr Rozbark /1907 rok/ oraz w 1911 roku budynek maszynowni szybu „Bończyk”, który obecnie jest częścią Centrum Sportów Wspinaczkowych i Siłowych.

Do KWK „Rozbark” w 1971 roku przyłączono kopalnię „Łagiewniki”, zaś w 2004 roku wydobyto /31 lipca/ ostatnią tonę węgla z kopalni, która od tego czasu przeszła prawdziwą metamorfozę.