Bytom digitalizuje archiwa górnicze. Cenne dokumenty trafią do sieci

Dziesiątki tomów archiwaliów poświęconych historii bytomskiego górnictwa zostaną profesjonalnie zdigitalizowane przez specjalistów z Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu. List intencyjny i umowę w sprawie nawiązania współpracy Miasta Bytom z Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu w zakresie udostępnienia, digitalizacji i opracowania miejskiego zasobu archiwalnego związanego z bytomskim górnictwem podpisali w poniedziałek 15 czerwca prezydent Bytomia Mariusz Wołosz oraz Bartłomiej Szewczyk, dyrektor Muzeum Górnictwa Węglowego.

– Archiwum Miejskie posiada bogaty zasób archiwalny związany z górnictwem węgla kamiennego oraz rud cynku i ołowiu. W miejskim archiwum znajdują się m.in. oryginalne szkice budynków kopalnianych projektowanych przez słynnych architektów Emila i Georga Zillmannów – mówi prezydent Bytomia Mariusz Wołosz. – Cieszę się, że nawiązaliśmy współpracę z Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu. Digitalizacja i opracowanie tak ważnego zasobu archiwalnego umożliwi nie tylko jego trwałe zachowanie. Będzie on służył m.in. historykom, archiwistom, architektom oraz pasjonatom postindustrialnych zabytków, którzy interesują się dziejami bytomskiego górnictwa – podkreśla prezydent Mariusz Wołosz.

Miasto chroni dziedzictwo górnicze

W Archiwum Urzędu Miejskiego w Bytomiu znajduje się bogaty zasób archiwalny poświęcony nie tylko górnictwu węgla kamiennego, ale również rud cynku i ołowiu oraz obiektów mieszkalnych związanych z górnictwem na terenie naszego miasta. Wśród nich są dokumenty archiwalne poświęcone „Heinitzgrube”, czyli powojennej KWK „Rozbark” oraz nieistniejącym już wieżom szybowym po zlikwidowanej w 2004 roku kopalni „Rozbark”, a także dawnej kopalni rud cynku i ołowiu „Neue Bleischarley-Grube” (późniejsze Zakłady Górnicze im. Juliana Marchlewskiego oraz Zakłady „Orzeł Biały”).

Warto wspomnieć, że dokumentacja archiwalna KWK „Rozbark” oraz „Neue Bleischarley-Grube” należy do jednych z najobszerniejszych i najcenniejszych w zasobie bytomskiego archiwum. Znajdują się w niej m.in. oryginalne szkice istniejących do dziś obiektów po tych kopalniach z widocznymi podpisami Emila i Georga Zillmannów, którzy w Bytomiu projektowali nie tylko budynki obiektów przemysłowych, ale również obiekty użyteczności publicznej.

Wśród innych ważnych archiwaliów w miejskim archiwum znajdują się dokumenty poświęcone dawnym kopalniom węgla kamiennego, m.in. „Powstańców Śląskich”, „Centrum”, „Bobrek”, „Miechowice” oraz „Łagiewniki”. Ponadto w bytomskim archiwum znajdziemy dokumentację kopalni rud cynku i ołowiu „Neue Viktoria”, która działała w Dąbrowie Miejskiej, „Rococo” w Rozbarku, Elektrociepłowni Szombierki, huty „Bobrek” i „Zygmunt” oraz Karbidowni „Bobrek”.

– Dokumentacja poświęcona bytomskiemu górnictwu stanowi istotny element zasobu miejskiego archiwum – mówi Izabela Wójt, kierownik Archiwum Miejskiego w Bytomiu. – Nawiązanie współpracy z Muzeum Górnictwa Węglowego umożliwi bezpłatną digitalizację całego zasobu związanego z bytomskim górnictwem, który po dokładnym opracowaniu i przekazaniu będziemy mogli udostępniać mieszkańcom. Cały proces digitalizacji zgodnie z podpisaną umową zakończy się do końca 2027 roku – dodaje Izabela Wójt.

Dokumenty archiwalne w dobrych rękach

W ramach zawartej umowy Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu przeprowadzi kompleksowy proces digitalizacji dokumentacji archiwalnej związanej z bytomskim górnictwem. Umowa przewiduje użyczenie, zabezpieczenie, digitalizację oraz opracowanie techniczne dokumentacji, a także, co najważniejsze, bezpłatne udostępnienie zdigitalizowanego zasobu archiwalnego zarówno w siedzibie Muzeum, jak również przez Internet.

Warto wspomnieć, że po zrealizowaniu całego procesu digitalizacji, całość dokumentacji w postaci cyfrowej zostanie również przekazana Gminie Bytom.

– Rozpoczęcie współpracy z Bytomiem to kluczowy krok w stronę zabezpieczenia historycznych dokumentów związanych z górnictwem w naszym regionie – mówi Bartłomiej Szewczyk, dyrektor Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu. – Współpraca z Urzędem Miejskim w Bytomiu to przełomowy krok w ratowaniu historii tutejszego przemysłu. Bytomskie kopalnie, takie jak między innymi „Bobrek”, „Rozbark” czy „Szombierki”, ukształtowały całe pokolenia. Dzięki naszemu doświadczeniu i technologii przeniesiemy te unikalne świadectwa przeszłości w cyfrowy wymiar, czyniąc je ogólnodostępnymi dla badaczy i mieszkańców. Wspólnie budujemy cyfrowy pomnik śląskiej tożsamości – dodaje Bartłomiej Szewczyk.

Zachować pamięć o górnictwie

Jednym z najważniejszych zadań Muzeum Górnictwa Węglowego jest gromadzenie, opracowywanie oraz digitalizacja materialnych i niematerialnych świadectw dziedzictwa górniczego. Wśród nich ważną rolę odgrywa zachowanie historycznego górniczego dziedzictwa kopalń węgla kamiennego, ale także kultury górniczej, obejmującej ochronę tradycji, zwyczajów i obrzędów związanych z górnictwem, które przez lata kształtowały tożsamość wielopokoleniowych rodzin górniczych z terenu Bytomia.