Rozmawiali o pozyskiwaniu dochodów na inwestycje i potencjale gmin
Stabilne finanse to podstawa funkcjonowania każdego samorządu. To dzięki nim gminy mogą realizować bieżące zadania, a także prowadzić inwestycje podnoszące jakość życia mieszkańców. O tym, jak zwiększyć dochody gmin oraz zapewnić samorządom stabilne źródła finansowania, rozmawiali w Urzędzie Miejskim w Bytomiu w środę, 18 listopada samorządowcy oraz przedstawiciele Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju.
Podczas środowego spotkania uczestnicy rozmawiali przede wszystkim o pozyskiwaniu przez gminy dochodów własnych o charakterze niepodatkowym. Wizyta przedstawicieli OECD (Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) była również okazją do rozmów o sytuacji finansowej samorządów, skuteczności pozyskiwania dochodów niepodatkowych oraz możliwości pełniejszego wykorzystania ich potencjału. Nie zabrakło także dyskusji o bieżących zagrożeniach, przed jakimi stoją obecnie samorządy, ale również o długofalowych skutkach transformacji gospodarczej, przez jaką przeszły śląskie samorządy po 1989 roku.
Jak podkreślali bytomscy samorządowcy, dochody własne gminy są jednym z kluczowych składników budżetu miasta, dzięki którym realizowane są bieżące zadania oraz inwestycje – zwłaszcza te, na które Gmina Bytom pozyskuje środki zewnętrzne. Spotkanie było także okazją do wskazania zagrożeń związanych z pozyskiwaniem dochodów przez samorządy, co realnie wpływa na ich finanse. Na przykładzie Bytomia wskazane zostały najważniejsze problemy, jakie wpłynęły na sytuację finansową miasta. Wśród nich wymieniono m.in. transformację gospodarczą na przełomie XX i XXI wieku, likwidację wielu kluczowych dla gminy zakładów pracy oraz zmiany demograficzne.
Bytom boleśnie odczuł zmiany gospodarcze w kraju
– Bytom to miasto, które odczuło w bolesny sposób zmiany gospodarcze, jakie miały miejsce na przełomie XX i XXI wieku. Transformacja gospodarcza i likwidacja zakładów pracy, w tym kopalń, hut, wielu fabryk i zakładów okołogórniczych, przełożyły się na spowolnienie gospodarcze w mieście oraz zmiany demograficzne – mówiła Ewa Tomczak, skarbnik miasta. – Te zmiany diametralnie wpłynęły na stan finansów miasta, a jednocześnie spowodowały obciążenia finansowe gminy z tytułu m.in. zwiększenia wydatków na opiekę społeczną – dodaje Ewa Tomczak.
Warto wspomnieć, że Bytom jako miasto poprzemysłowe nadal odczuwa skutki działalności górniczej i hutniczej w mieście. Wpływ szkód górniczych na stan infrastruktury miejskiej, a zwłaszcza budynków mieszkalnych, powoduje, że z tego tytułu gmina co roku ponosi kilkumilionowe wydatki.
Dlatego też, mając na uwadze sytuację wielu gmin poprzemysłowych na Śląsku, podczas spotkania w Urzędzie Miejskim w Bytomiu rozmawiano o możliwości nie tylko pozyskiwania środków finansowych przez gminy, ale i ich optymalnego wykorzystania. Jak podkreślali przedstawiciele OECD, celem rozmów było poznanie doświadczeń samorządów w pozyskiwaniu dochodów, m.in. z usług, opłat, gospodarowania majątkiem czy dywidend, ale również rozmowa o stosowanych rozwiązaniach oraz barierach i możliwościach zwiększania dochodów z tych źródeł.
Nasze miasto jedną z gmin objętych badaniem OECD
Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), przy wsparciu Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej Komisji Europejskiej (DG REGIO), prowadzi badanie porównawcze dotyczące wykorzystania dochodów własnych o charakterze niepodatkowym przez jednostki samorządu terytorialnego.
Warto wspomnieć, że Polska jest jednym z ośmiu krajów objętych badaniem, a Bytom jednym z pięciu samorządów w Polsce i jedynym w województwie śląskim objętym projektem. Między 17 a 18 listopada przedstawiciele OECD odwiedzą wybrane samorządy, gdzie będą rozmawiać o sytuacji finansowej gmin, pozyskaniu dochodów oraz finansowaniu inwestycji.
Jak podkreślają przedstawiciele OECD samorządy realizują około 53% inwestycji publicznych w Unii Europejskiej, ale często dysponują ograniczonymi możliwościami ich finansowania. Podstawą finansów samorządowych pozostają dochody podatkowe oraz transfery z innych szczebli administracji publicznej. Z kolei dochody własne o charakterze niepodatkowym, m.in. z efektywniejszego gospodarowania majątkiem oraz opłat za korzystanie z usług publicznych, stanowią obecnie około 12% dochodów samorządów w Unii Europejskiej. To właśnie te dochody mogą zapewniać samorządom stabilne źródło finansowania inwestycji i większą samodzielność finansową, zwłaszcza gdy towarzyszą im odpowiednie zasady ustalania opłat i zarządzania majątkiem. Pozwalają również lepiej powiązać świadczenie usług z uzyskiwaniem dochodów na ich finansowanie.
W niektórych krajach potencjał tych źródeł pozostaje niewykorzystany, zasady ich pozyskiwania są rozproszone, a ich rola w systemie finansów samorządowych i strategiach inwestycyjnych jest ograniczona. Podczas spotkań przedstawiciele OECD szukają razem ze samorządowcami odpowiedzi na pytania związane z lepszym wykorzystaniem dochodów własnych gmin, zwiększenia ich samodzielności i odporności finansowej, a także możliwości finansowania długoterminowych inwestycji.

Dodaj komentarz